Осы айда,*Хабар* агенттігінің журналисті, сіңілім Меруерттің шақыруы бойынша Майрамен Алматыға барып қайттық. Әңгіме неке агенттігі жайлы болды. Шындықты айтқанда, бұл бастаманың қиындығы,айтылатын алғыстан көбірек екен. Біраз уақыт ішінде көптеген жастарды бір-бірімен таныстырып,екі жанұяның өмірге келуіне ықпал еттім…бірақ бұл одақтар туралы,неке қиған екі адам 1 жыл бірге өмір сүрмей,ауыз толтырып айтуға ертерек деп есептеймін.
Хаттар легі тоқтар емес,бірақ көбінесе қыздар жазады. Жақсы қыздар қандай көп!!!Жігіттер көбіне *тордың аржағында* отырғандар….
Жалпы жақында,*Хабардан* оң жақта отырып қалған және сүр бойдақ жігіттер жайлы деректі фильм болмақ. Көрсетер кезде хабар берермін.
Ал мен көмектесе алады деген адамдар,менің мейл рудағы жәшігіме хат жазыңыздар: bahtgulukg@mail.ru не dbeukg@mail.ru,не қалтофоныма қоңырау шалыңыздар:87772812388.

Сіздерден кешірім өтінемін.Осы блогты жазуға не бір уақытым, не бір зауқым болмады.Біраз қиыншылықтар болып,соны шешуге көптеген әл-күш,төзім керек болды.Бәрі дұрысталып,жұмыс енді басталмақ шақта,ағам қаза болды.Кеше ғана ауылда қырқын өткізіп келдік….Жасамаған жасын ұлдарына тілеп,артында біз, зарлап анам қалды.Аллаға шүкір,марқұм ағамның үлкен ұлы Азамат-офицер,биыл Әскери Академия бітірді,екінші ұлы Дастан-КЭУде оқиды…Ең таңқаларлық жағдай- қазаға ағамның телі өскен үшінші ұлы да келді. Астанада тұрады екен,жас та болса,өз ісімен айналысып жүрген,болашақта ірі бизнесмен болатын бала Ерқайрат-баурым.Күйзеліп,не істерімізді білмей,анамыз да қайғыдан *ана жаққа* кетіп қалады ма деп,қорқып отырғанымызда,Ерқайраттың іздеп келгені бәрімізді селт еткізген,қайғыдан есімізді жинатқан оқиға болды.
Ақылды,барлығын түсініп тұрған,жап-жас болса да сөзі дұрыс бауырымызды көріп,анам да сабасына түсті. Құдды киноларда болатын ,бірақ өз өмірімде болған оқиға….

Анам туралы жазамын деген едім…
Менің анам әңгімеші, өлеңші…Әлі күнге дейін көптеген батырлар жырларын,Қыз Жібек пен Төлегенді (ескі нұсқасын), Бақберген деген(Қыста адасып,аюдың апанына кіріп кетіп,аман қалған адам туралы), тағы да басқа ел аузынан алынған аңыздарды жатқа айтады.Басынан өткізгендерін бізге әңгіме қылып айтып отырады:Әкесі Райымбек ата ,сол өңірдің ең байының қызы менің апам Қайнышқа ғашық болып, сөз айтады.Тұрбай атам көп қалыңмал сұраған көрінеді… Райымбек ата бірнеше жыл сол қалыңмалды жинап,біраз жасқа келіп, ақыры үйленіпті апама. Қайныш апам көзі ашық,оқыған болса да, Қазан төңкерісінен кейін қатты қиыншылық көріпті.Анам 1922 жылғы, одан кейін Дәметкен тәтем,Қуанышбай ағам,Тояш ағам,Дамелхан тәтем соғысқа дейін,ал ең кенжелері Дамежан 1946 жылы туған.Кейін апамды байдың қызы деп қудалап,барлық дүние-мүлік, малдарын конфискелеген, содан ба, басқадан ба,әкесі бауыр ауыруына, анасы бір тері ауыруына шалдығады да, бар ауыртпаушылық анамның мойнына түседі.Сол кездерді айтып отырғанда,біздің қиналғанымыз, курортта демалып жүргендей көрінеді маған.Жазда жидек теріп,20 км орналасқан орыстар тұратын кентке күніне 2 рет барып,тамаққа, киімге аустырып әкеледі екен.Орыстардан егін егуді үйреніп,содан біраз тұрмысымыз дұрысталды деп отырады анам.
Соғыс басталған жылы, анамды снайперлердің оқуына жіберген көрінеді. Сонда бауырларым қалай болар екен деп, түні бойы жылаймын дейді, ақыры бір құжаттары дұрыс болмай ол елге қайтады.7 сынып білім ол кезде университет сияқты ғой,анам жақсы жерге қызметке тұрып,сіңлісі Дәметкен екеуі бүкіл туыстарын асыраған көрінеді.Екеуі де өңді, оқыған,ашық-жарқын, суырып салма ақын қыздарды ел бағалып,Райымбектің қыздары-ай деген көрінеді.Үлкен адамдар көп айтқандықтан,кішкене кезімнен осы сөздер құлағымда қалыпты.
Әкеме де тұрмысқа шыққаны қызық… Түс көрдім дейді:ұйықтап жатыр екенмін, кілемде 5 мылтық,5 шәлі ілініп тұр екен,сол әдемі шәлілерге қарап,қызықтап жатсам, бір мылтық тарс етіп жерге құлады.Өзі былай деп жорыпты:Осы шалға шықсам, 5 ұл, 5 қызым болады екен деп.Ал әкем бүкіл бір елдің еркесі,сері жігіт, соғыстан кейін бірінші жары Асия апайды тастап, менің анама үйленеді.5 жасар ұлы Рахымды алып алады.
Менің анамның бір жақсы көретін жерім:ол Рахым ағамды алалап көрген емес,тіпті мен осы жайлы 25 жасымда бірақ білдім…Көзімді ашқалы естігенім: құлыным,Рахымым…Ағам өз анасымен, бауырларымен де өмір бойы араласып келеді, бірақ шын шешесі менің анам деп есептейді,өзі солай деп айтқан.
Тағы бір ағам, анамның ерте қайтыс болған інісі Қуанышбайдың ұлы.Аты Рахманберді.Ол да бізбен бірге тәрбиеленді.
Тағы бір жәйт:анамның түсінде құлаған мылтық- менің ағам Рахымжан.34 жасында дүниеден қайтты ғой…Міне,анам көрген түстің хикаясы…
Әлі талай анамның басынан өткен жайлар туралы жазармын.Осы жазғандарымның түйіні- Райымбектің қыздары-ай дегендегі, Мақаштың қызы екенімді мақтан етемін. Тәте,денің сау болып, анаң сияқты 100 жаса!

1946 жыл

1995 жыл

Біраз уақыт көлге,ел жаққа барып демалып қайттым.Енді блогымды уақытында жүргіземін. Маған қонаққа келетін достарға сәлем берейін деп кірдім…

Осы күн менің өмірімде естеліктерге толы…

Біріншіден, бұл күн,менің ең жақсы көретін сіңлім Айгүлдің туған күні…Айкөн,Аека,Айгөлек…Осы өмірде мен үшін ата-анам,жанұяммен бір қатарда тұрған адам.Әкемнің 58 ,ал анамның 46 жасында дүниеге келген ол, кенже-кенже дегенге ,тіпті кеш қыз болды.Бірде 23 жасында мен сұрадым:*Айкөна, біреумен жүресің бе?*деп. Мен Өскеменде,ол Алматыда болған… *Мен әлі өмірімде ешкіммен жүріп көрген жоқпын* дегені. Ешқашан өтірік айтпайды, біреудің ала жібін аттамаған,өсек-мөсек деген нәрседен алыс,ойын адамның бетіне тік айтады.Бүкіл біздің әулетте Айгүл десе,барлығы ішкен асын жерге қояды.Барлық туыстар жақсы көреді. Бірақ бағы ашылмады….тұрмысқа да кеш шығып еді, жолдасы 2,5 жылдан кейін, жүрек ауыруынан қайтыс болды….Баласы да жоқ.Бірде маған жылады: *Құдай бала да бермеді* деп,өзімше жұбатқан болдым:*Менің қыздарым сені ешқашан тастамайды, жыламашы * деп.
Тәтем ауылға бір барғанда айтты:*Ерте кезде,кенжеде не құт,не жұт қалады деуші еді,алла қолдап, бағы ашылса екен* деп.Әдемі,үй жұмысына да керемет, ал гитарамен ән айтқанда, кейбір тележұлдыздардан кем айтпайды,машина да айдайды…
Туған күніңмен,сүйікті сіңлім! Өз сыңарыңды кездестіруіңді тілеймін, балаң көп болсын,қайғы- уайымың жоқ болсын!

Екіншіден, осыдан 17 жыл бұрын ағам Рахымжан қайтыс болды.Аллаға да адамдардың жақсысы керек дейді ғой…ауылда алғашқы болып көп қабатты үй салды,бірінші болып трактор, мотоблок алды, жалпы жаңа нәрсеге құмар, креативті еді ағашым…Артында 5 және 6 жаста қалған екі қызы,құдайға шүкір,жақсы оқып, ЖОО бітіріп, өздерінің теңдеріне тұрмысқа шықты,қазір бір-бір ұлдары бар.Жеңешем туралы айтсам,алматылық болса да,ағамның түтінін өшірмей,ата-анамның қасында тұрды. Сөз айтқан кісі көп болса да, тұрмыс құрмады. Бізбен болдыАида тұрмысқа шыққанда анам керемет сөздер айтты.*Асылым,алтыным,күнім,Несіпті!Ұлымның түтінін өшірмей,екі қарғасын өсіріп баққаныңа мың да бір рахмет, алла риза ,мен риза.Атаң да қайтыс боларда саған батасын беріп еді ғой,келші құлыным қасыма, аналық батамды берейін!* деп. Жыламаған адам қалмады ғой деймін сонда….

Үшіншіден,бұл күн,бақытты,жайдары жастық шағымыздың куәсі,Жәкеңнің жақын досы-Арманның туған күні!

Төртіншіден, осы күні Жәкежан екеуміз танысып едік…

Міне,енді осы күн Астананың туған күні болды! Мерейтойыңмен,Астана!Еліміз аман,жұртымыз тыныш болсын!

Менің сіңлім бар, айтқан сөздері арамызда *қанатты*сөз болып кеткен…Бірде маған телефон соғып,өмірге назын айтты,арамызда мынандай диалог болды:
-Ақша аз,машинаны соғып алдым,жұмыста бір қиыншылықтар болып тұр.
-Ертең *Диско 80-х*қа барып билеп келейік онда
-Жоқ, мен *режим экономиядамын* және диетада отырмын.
Ертеңінде көшеде бір топ баламен ұлын кездестіріп едім,ол айтты:* сыныптастарымды кафеге апардым,мамам 300 доллар ақша берді* деп.Динараға звондап:*Есің дұрыс па,кеше ғана жылап едің ғой*десем,*Қойшы,Бақытгүл, жалғыз ұлымның 365 күнде бір келетін туған күнін атап өтпесем, неменеге жер басып жүремін…* дегені.
Осы сөздер біздің өміріміздің айнасы тәрізді. Балаларымыз өсіп-жетіліп,біз шықпаған шыңдарға шығып, біз алмаған асуларды алса,сірә, біздің зая өмір сүрмегеніміз…Осылардың табанына кірген тікен,маңдайыма кірсін деген қағидамен жүрген жайымыз бар.
Осыдан біраз жыл бұрын бір тойда болдық. Күйеу жігіт те,қалыңдық та әдемі,үріп ауызға салғандай…Асаба өлеңдетіп жаңа болып жатқан құдаларды *төс қағысуға* ортаға шақырды. Жігіттің ата-анасын жақсы танимыз,ұйып отырған,берік жанұя, билеп шықты сахнаға, ал қыз жақ біраз тосылып қалды, себебі,қыздың әке-шешесі айырылысқан,тойға әкесі әйелімен,шешесі күйеуімен келіпті. Қайсы шығарын білмей,абдырып қалған түрлері бар. Сонда тәп-тәтті,сұп-сұлу қалыңдық , әп-әдемі көздерін жасырып,ұялып,төмен қарағанда….ішім әлем-жәлем болып кетті. Сонда өзіме уәде бердім,қандай заман туса да,менің жүрегім кеудемде соғып тұрғанда қыздарым мен үшін не Жәкең үшін ұялмайды деп.
*Ұлы сөздің ұяты жоқ* дейді ғой қазақ халқы, сол кезде Жәкең нағыз жігіт болып *піскен * кезі ғой, анда-санда *налевоға*кетіп қалатын.Көп құрбыларымыз осы хакінде ажырасып кетті,шыдамай. Кейде үйге келмей қойғанда, ызам келіп,енді бірге тұрмаймын десем, сол қалыңдықтың мөлдіреген көздері есіме түсіп кететін…

Бір көңілде жүрген естелік еді…
Содан бері 27 жыл өтіпті,бірақ есіме түкен сайын жымиып қоямын.
Қазір өз қыздарым жол жүрсе не кешке үйден шықса,ұялы телефонына 99 рет қоңырау шалып,жетті ме, жетпеді ме деп елеңдеп отырамын. Ал біздің жас күнімізде ондай байланыс тұр ғой,жәй телефон да көп пәтерлерде жоқ. Мен оқу бітірдім…қай институтқа баратыным да белгіленді,себебі 1982 жылы товароведение деген факультет Қазақстанда тек Қарағанды кооперативтік институтында ғана болды.
Сонымен, ата-анам 200 рубль ақшамен мені самолетке отырғызып,шығарып салды. Алдын ала сол қалада тұратын,Тамара деген бөлеме хат жазған көрінеді,кейін телеграмма салған *тосып ал* деген.Мен таң ата ұшып келдім,ары қараймын,бері қараймын,мені күткен ешкім жоқ. Өз жүгім азғана, киер киімім мен Хомченконың *Химиясы*. Түсетініме 100 пайыз сеніп, басқа кітап та алмай және емтихан басталуға 4 күн қалғанда бардым ғой. Көтеруге қиын, ата-анам беріп жіберген сәлемдеме салған сумка болды.
Көп ойланбай-ақ, мен такси алып, айтқан адреске келсем, көршісі шығып,оларды көптен көрмегенін, пошта жәшіктері толып тұрғанын айтты. Амал жоқ,әлгі таксимен институттың қабылдау комиссиясына бардым. Документтерімді тапсырайын десем, венерологқа анализді осы жақта да тапсыру керек деп алмай қойды.Не қаланы білмеймін, жүгім де ауыр,сумкамды сол комиссияда отырған қызға тапсырып, барып анализ тапсырсам,жұма еді, тек дүйсенбі күні ғана дайын болатынын айтты. Институтқа келіп, қабылдау комиссиясының төреағасына кіріп, жатахана беруді сұрадым. Ол студсоветтің бастығына жіберді,келсем, жігіт екен,сызданып тұрып маған былай деді: *Егер екі қабаттың коридорын түгел жуып шықсаң,орын беремін *…Бұлай ызаланбаспын. Егер ол мені адам сияқты орналастырып, кейін, көмектесіп жіберші деп сұраса,жуып шығар едім.Ханның қызы емеспін ғой. Есігін тарс жауып шығып кеттім…
Ауыр сумкамды сүйретіп, такси аялдамасына келдім. Жас, орыс жігіт екен, конақүйлерге апаруын сұрадым.Біреуіне барамыз,орын жоқ,екіншісіне барамыз,орын жоқ.Бір кезде таксист жігіт маған айтты;*Слушай, пошли ко мне…Мама уехала отдыхать, я сутки на дежурстве.Отдохнешь, выспишься, завтра,что-нибудь придумаем*деп. Менің бармауға амалым қалмады. Ол мені үйіне әкеліп тастады да, сағат 21-де тамақ ішуге келіп,қайта кететінін айтып,кетіп қалды. Мен сумкамдағы сәлемдемені тоңазытқышқа салдым, жақсылап тамақ пісірдім,душқа түсіп алдым,тіпті жігіттің шашылып жатқан үйін жинап,жуып шықтым…Сағат 20-ға жақындап,күн қараңғы бола бастағанда,қорқа бастадым…Менің қайда екенімді тірі жан білмейді,жігіт қандай екені белгісіз(бірақ бөлмесіне қарап,жаман деп айтпас едім,пианино,шаңғы,гитара)….сосын рахметімді айтып,хат жазып,қанша ақшаға жүргенімді көргенмін,тура сонша ақша қалдырып,жеп-жеңіл сумкамды алдым да,шығып,есікті жауып жатсам,көршісі шықты. Кішкене баласы бар келіншек екен,әлгіге барлығын айттым, тіпті қалуға қорқып тұрғанымды да жасырмадым. Ол тәуір-ақ күлді. Виталик жаман бала емес,қорықпа, болмаса бізге жүр не Юго-Востокта,*Аврора* кинотеатры жақта, кішкене қонақ үй бар,сонда бар деп.Кеш түсіп қалған,аялдамада отырсам, бір қазақ апай,мендей қызымен отыр екен,олардан қонақ үйге қалай баруды сұрадым.*Түнде онда не бітіресің* деп сұрады. Мен айттым.Ол маған бірден:*Ешқайда да барма, бізбен жүр, қазір бір жерге барамыз да,қайтамыз* деді.Біз бір үйге кіріп,қасындағы қызды қалдырдық та,үйге келдік.
Осылай мен Фарида апай мен Женя ағаймен таныстым.Тамаша адамдар еді!Сөйтсем, жаңағы қыздары баптистке тұрмысқа шығыпты да,әкесімен келіспей,бөлек шығып кетіпті.Тағы бір қыздары тұрмыста, бір ұлдары армияда екен.Серік,Бауыржан деген ұлдары өздерімен бірге тұрады екен.Мен бірден пәтерақы беріп тастамақ болып едім,қатты ренжіді.Олардың жақсылығын қалай қайтарарымды білмей, тез-тез тамақ пісіріп,Фарида апайға болыстым.Женя ағай айтып қояды:*Қарашы,елдің қыздары қандай* деп.Бауыржан деген ұлдары менен 4 жас кіші,қасымнан шықпады, альбомын көрсетіп,қыздары туралы айтып.Ал бір ыңғайсыз жері,маған алғашқы рет бойжеткен қыз деп қараған ұлдары Серік. 5 жас үлкен ол маған шалдай көрінді. Тіксініп қалдым….Сенбі,жексенбі тез өтті.Олар мені жібергілері келмеді,бірақ мен болмадым. Содан жатаханаға орналасып үлгермей,мені туыстарым тауып алды.Олар да үйге жүр деп әлек, келіспедім. Ертеңінде емтиханды 5-ке тапсырып,оқуға түсіп,торт,шампанское алып,Фарида апайға келсем, олар манты пісіріп,мені күтіп отыр екен.Өзімнің туған әке-шешемдей болып кетті кейін.Серік маған сөз айтқанша, демалыс сайын барып жүрдім…Кейін мейрамдарда барып,құттықтап жүрдім. Ал Серік үйленгеннен кейін, келіншегі қызғана берген соң,тек телефонмен құттықтап жүрдім. Кейін Серікпен бір қиын әңгімеден кейін, барғанымды мүлдем қойдым…
Ал Виталик кейін мені тауып алды. Тіпті менің дос қызыма үйленген,әлі күнге дейін хабарласып тұрамыз.Бірақ ол басқа әңгіме…

Мәссағанда жазған едім….

Екінші балмыздың ұл болғанын қатты қаладық:Алматыдағы Ана мен бала институтында тексерілдік, қытай, халық, медицина күнтізбегімен санаттық, ақыры УЗИ-де де ұл деді. Қуанышымызда шек жоқ…
Тура сегіз ай өткенде, кенеттен атам дүние салды, жалғыз келін болған соң,сондай сыйлайтын адамым еді , ақырғы сапарға аттандырып салуға, ауырып отырсам да бардым.Бірақ ауыруым асқынып, ауруханаға түсіп қалдым.Содан босанғанға дейін, аурухана *домовойы* деген атақ алып, бір ай бойы жаттым. Қасымда жас, менімен аттас бір қыз жатты: мінезі тұйық, бірақ ақылды, таза,ақкөңіл. Өзіне ешкім де келмейді,ал маған Өскеменнің жарты тұрғындары келеді: достар, туыстар дегендей…
Сөйтіп жүргенде, екеумізді тағы УЗИ-ға жіберді, ол бірінші кірген:ұл деп шықты. Мен кірсем:апай, сізде қыз деп, монитордан көрсетті.Шығып алып,ал жыла. Ана қызым да мені жұбатады…қайдан?!
Бір уақытта:*Апай, сіз менің ұлымды алыңызшы,менің ұлымның сіздей анасы болса, мен бақытты болар едім* дегені.
Мен аузымды ашып қалыппын, сөйлесе келе түсінгенім, ол баланы тастап кетуге арыз да жазып қойыпты.Айтқан әңгімесін естігеннен кейін,оны бір де минут кінәләмәдім.
Шешесі жоқ жетім қыз, артынан ерген 4 кіші бауырлары бар,әкесі арақ ішеді екен.Өгей шешесінің 3 баласы бар, мінезі шатақ кісі екен. Сегізінші сыныптан кейін педколледжге оқуға түседі, оқу бітіруге бір жылы бар екен. Бір жігітпен кездесіп, ақыры сөз байласыпты: жігіт, ауылыңа бар, мен әке-шешемді жіберемін кұдалыққа деп.Қыз ауылына келіп, дайындалса құда жоқ, өгей шешесі айтпағанды айтып ұрысады.Ол шешесінің сіңлісін ертіп, жігіттің үйіне берса, уәделескен жігіті жолда ағасы екеуі авариядан қайтыс болып кеткен екен, тіпті жерлеп те қойыпты. Аяғы ауыр екеннін,жігітінің ата-анасына айтса, үндемепті.Қандай қатыгездік.
*Мен ол баланы қайда апарамын, өгей шешем маңыма жолама деді, жатаханаға кіргізбейді,үй жалдауға ақшам жоқ және бауырларымды көтеруім керек. Ойланып-ойланып, ақыры қалдыруды жөн көрдім. Бірақ алатын адамдар жақсы болса деп құдайдан тілеймін* деп,тәуір-ақ жылады.
Мен жолдасымды шақырып:*Осы баланы алып алайық, бірге өседі. Маған енді бала көтеруге болмайды деп жатыр дәрігерлер* деп едім,ол:*Жоқ, біреудің баласы керек емес *деді.
Сонда өз айтқаныма көндіре алмағаныма өкінемін…
Сол баланы мен еміздім де…Қасынан өтіп бара жатсам,маған қарап жататын.
Кейін Алматы жақтан бір балалары жоқ кісілер келіп,өздеріне жазғызып, шығарып алды, сол ұл баланы.
Міне содан бері он жыл өтті. Бүгін бәрі есіме түскен себебі, кешке сол қызды көрдім.Қасында екі ұл баласы , жолдасы… Мен көріп, танымағандай өтіп кетті.
Жазған уақытым: 2008-09-28

Катонда, бір жиылыста мынандай сөз естідім:**: “Оралхан Бөкеев тіпті де өлмепті. Ол Кербұғыға айналып, Алтайдың құзар шыңдарын кезіп,сол жақты думандатып жүр екен” деген. Сол кезде тұла бойымды бір сезім баулап алды,біздің өңірде оны қаншалықты халық жақсы көріп,сағынып,жүректерінің бір бұрышында сақтайтынына көзім жетті.Асқар Алтай табиғатының сұлулығын, туған жерінің әр тал ағашын, әр тал жусанын,әр бұта – қарағанын, туған ауылының әр салада еңбек етіп жүрген қарапайым адамдарының тірліктерін Оралхандай сипаттаған адам жоқ шығар.Қара сөздің шебері,табиғи тума талант,Оралханның әр жазған шығармасы туған жерге деген махаббат пен сүйіспеншілікке толы.
Оралхан Бөкеев 1943 жылы 28 қыркүйекте Катон-Қарағай ауданына қарасты Шыңғыстай ауылында туған.1961 жылы Сұлтанмахмұт Торайғыров атындағы Шыңғыстай орта мектебін бітірген соң аға пионер вожатый және Алтай совхозында тракторист болып төрт жылдай жұмыс істеген. 1963 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекетік ұлттық университетіне сырттай оқуға түседі де, оны 1969 жылы тәмамдап шығады. 1965-1968 жылдар аралығында Большенарым аудандық “Еңбек туы” газетінде корректор, аудармашы, редактордың орынбасары және облыстық “Коммунизм туы” газетінде әдеби қызметкер болған.1968 жылы республикалық “Лениншіл жас” газетінің шақыруы бойынша Алматыға келеді, осы газетте мәдениет және ғылым, әдебиет және өнер бөлімінің меңгерушісі болып істеді, ал 1974-1983 жылдарда “Жұлдыз” журналы проза бөлімінің меңгерушісі әрі редколлегия мүшесі болған. Өмірінің соңғы күніне дейін “Қазақ әдебиеті” газетінің бас редакторлық қызметін атқарады.
Шығармалары:”Мұзтау” повесі ,”Қар қызы”,”Атау кере”,”Жылымық”, “Жасын”, “Сайтан көпір”,”Мұзтау”, Ұйқым келмейді” ,”Бәрі де майдан” повесіжәне басқалары.

Өскеменнің атын естігенмен,келіп,көріп жатқан жұрттың көп екеніне күмәнім бар. Сондықтан,сүйікті қалам туралы біраз ақпарат жазуды жөн көрдім….

Өскемен қаласы (291,5 мың адам) облыс орталығы. Кенді Алтайдың етегінде,Ертістің оң жағасында,Үлбі өзенінің оған құяр тұсына орналасқан. Аумағы 54,4 мың гектар. Климаты континентальды, қыста 45 градусқа төмендесе, жазда + 41 градусқа дейін көтеріледі. 2009 жылы тарихи іргетасының қалануына 289 жыл.Қала тарихынан…
1719 жыл… Бірінші Петр патша нұсқауымен Батыс Сібірге гвардия майоры И.М.Лихарев жіберілді. Ертісті жоғары қуалай мол алтын өндірілетін аймақ –аты шулы ” Еркет ” қаласына жол ізін салу керек болды. Лихарев бастаған экспедиция Зайсан көліне жетіп, Қара Ертіске таяғанда жоңғарлардың соққысына ұшырап кейін қайтады. Ақ Ертіспен пен Қара Ертістің түйіскен жерінен 1720 жылы алғашқы қазық қағылды. Олар оны – “Устье каменных гор” немесе “Тастақты таулар сағағы”- деп атады. Бұл солтүстік аудандағы ең ірі қамал болды. Кейіннен Сібір казак-орыс әскерлерінің орталығына айналды.
1868 жылы Өскемен бекінісі- қала статусын алды. ХХ ғасырдың басында қалада сауда және өнеркәсіп дамыды, теміржол мен пристань салынды.
Ұлы Отан соғысы жылдарында ауыр өнеркәсіп саласында жаңа комбинаттар жұмыс істей бастады. Алтайдың Қазақстан бөлігіндегі алтын өндіретін бірден –бір орын.
1952 жылы Ертіс өзенінде Өскемен су электр станциясы, 1960 жылы Бұқтырма су электр станциясы салынды. Плотиналар салынғаннан кейін Ертісте Бұқтырма және Өскемен су қоймалары пайда болды.
Қазіргі Өскемен –түсті металлургия орталығы: қалада машина жасау, энергетика, ағаш өңдеу, тамақ және жеңіл өнеркәсіп дамыған.
Өскемен –үлкен мәдениет орталығы. Қалада кітапхана, тарихи-өлкетану және этнографиялық мұражайлары, Жамбыл атындағы орыс драма театры және қазақ труппасы, Халықтар достығы үйі , Спорт сарайы, екі стадион, 4 университет, Қазақстан мен Ресейдің жоғары оқу орындарының филиалдары, бірнеше колледждер бар. http://www.oskemen.kz